Eliminacja alergenów w diecie matki i dziecka w pierwotnej profilaktyce atopowego zapalenia skóry.

Streszczenie

Wprowadzenie: Eliminację alergenów w diecie kobiet ciężarnych i karmiących, a także karmienie niemowląt mlekiem zmodyfikowanym i sojowym propaguje się jako sposób zapobiegania rozwojowi atopowego zapalenia skóry (AZS). Jednakże trudno w tej dziedzinie rozdzielić dowody naukowe od marketingu. Cel: Ocena efektywności diet zalecanych w prewencji atopowego zapalenia skóry za pomocą przeglądu parasolowego (Umbrella review) - kompilacji wyników wielu przeglądów systematycznych w spójnej i łatwiej do zrozumienia formie. Materiał i metody: W marcu 2008 roku przeszukaliśmy The Cochrane Database of Systematic Reviews. Spośród 12 zidentyfikowanych, kryteria włączenia spełniły trzy przeglądy systematyczne badań kontrolowanych randomizowanych lub quasirandomizowanych, w których oceniano efekt następujących rodzajów diety: 1) diety eliminacyjnej u kobiet w okresie ciąży i laktacji, 2) hydrolizatów białek mleka krowiego o nieznacznym lub znacznym stopniu hydrolizy u niemowląt i dzieci, 3) mleka sojowego u niemowląt. Wyniki: Wyniki randomizowanych badań kontrolowanych wskazują, że diety eliminacyjne u kobiet w ciąży oraz karmiących nie redukują ryzyka AZS. Ponadto stosowanie diety eliminacyjnej u kobiet w ciąży może niekorzystnie wpływać na masę urodzeniową dziecka, co grozi zaburzeniami metabolicznymi w dalszym życiu. Wyniki dotychczasowych badań (quasi)randomizowanych sugerują nieco niższe ryzyko AZS u dzieci karmionych hydrolizatami mleka krowiego a nieco wyższe u karmionych mlekiem sojowym w porównaniu do dzieci karmionych pełnym mlekiem krowim, jednak obserwowane różnice nie osiągają założonego poziomu istotności statystycznej (niska lub średnia wiarygodność). Wnioski: W pierwotnej profilaktyce atopowego zapalenia skóry nie jest wskazana dieta eliminacyjna u kobiet ciężarnych ze względu na potencjalny niekorzystny wpływ na masę urodzeniową dziecka (ryzyko chorób układu krążenia i metabolicznych w późniejszym życiu) oraz większe ryzyko przedwczesnego porodu. Eliminacja alergenów w diecie matek karmiących piersią nie redukuje ryzyka wystąpienia atopowego zapalenia skóry u dzieci z grupy podwyższonego ryzyka. W przypadku niemożliwości karmienia piersią noworodków i niemowląt nie należących do grupy podwyższonego ryzyka, nie ma dowodów wyższości hydrolizatów białek i preparatów sojowych nad standardowymi mieszankami mleka krowiego w pierwotnej profilaktyce atopowego zapalenia skóry. U noworodków i niemowląt z grupy podwyższonego ryzyka, u których nie jest możliwe karmienie naturalne, nie ma dowodów na korzystny wpływ stosowania hydrolizatów białek mleka krowiego w profilaktyce atopowego zapalenia skóry. Mleko naturalne matki pozostaje najlepszym pokarmem dla noworodków i niemowląt.

Słowa kluczowe: wyprysk atopowy, atopowe zapalenie skóry, profilaktyka, dieta, hydrolizaty białek, preparaty sojowe, przegląd Cochrane, przegląd systematyczny, przegląd parasolowy.

English Version

Dermatolog - alergolog w Krakowie

Allergopedia